Wykonywanie lotów dronem w Polsce to nie tylko kwestia umiejętności pilotażu, ale przede wszystkim znajomości zasad ruchu lotniczego, pierwszeństwa drogi oraz procedur zgłaszania operacji BSP. Brak tej wiedzy może prowadzić nie tylko do niebezpiecznych sytuacji w powietrzu, ale również do konsekwencji prawnych, administracyjnych, a w skrajnych przypadkach – karnych.
Ten artykuł w kompleksowy sposób wyjaśnia:
- jak działa pierwszeństwo drogi w powietrzu,
- kiedy i jak należy zgłosić lot dronem,
- jak poprawnie korzystać z aplikacji DroneTower,
- skąd biorą się strefy geograficzne BSP,
- dlaczego aplikacja może „pozwalać latać”, a mimo to lot jest nielegalny.
Pierwszeństwo drogi w powietrzu – fundament bezpieczeństwa lotów
Zasady pierwszeństwa drogi obowiązują wszystkie statki powietrzne, niezależnie od tego, czy są załogowe, czy bezzałogowe. W lotnictwie nie funkcjonuje zasada „kto pierwszy, ten lepszy” – zawsze obowiązuje hierarchia bezpieczeństwa.
Kursy przeciwne – obowiązek zmiany kursu w prawo
Jeżeli dwa statki powietrzne zbliżają się do siebie na kursach przeciwnych i istnieje ryzyko zderzenia, piloci obu statków mają obowiązek zmienić kurs w prawo. Zasada ta obowiązuje również w przypadku dronów.
Dla pilota BSP oznacza to konieczność:
- stałej obserwacji przestrzeni powietrznej,
- reagowania z odpowiednim wyprzedzeniem,
- niepolegania wyłącznie na aplikacjach i mapach.
Bezwzględne pierwszeństwo statków załogowych
Bezzałogowy statek powietrzny zawsze ustępuje pierwszeństwa statkom załogowym, w szczególności:
- samolotom,
- śmigłowcom,
- statkom ratowniczym (LPR, SAR, wojsko, policja).
Nie ma znaczenia:
- że lot dronem został zgłoszony,
- że strefa jest „zielona”,
- że operator posiada uprawnienia.
Odpowiedzialność za uniknięcie kolizji zawsze spoczywa na pilocie BSP.
Obowiązek zgłoszenia zamiaru wykonania lotu dronem
W polskim systemie prawnym zgłoszenie lotu BSP nie jest formalnością, lecz elementem systemu bezpieczeństwa ruchu lotniczego.
Obowiązek zgłoszenia wynika bezpośrednio z Ustawy – Prawo lotnicze, po nowelizacji z 2025 roku (dział VI, rozdział 1).
Zgodnie z przepisami:
Zamiar wykonania operacji z użyciem systemu bezzałogowego statku powietrznego podlega zgłoszeniu do Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego.
Zgłoszenia dokonuje:
- operator systemu BSP lub
- pilot BSP.
Brak zgłoszenia lotu, mimo obowiązku, może zostać zakwalifikowany jako naruszenie przepisów prawa lotniczego.
Zgłoszenie lotu wyłącznie przez aplikację DroneTower
Zgodnie z komunikatami Polska Agencja Żeglugi Powietrznej,
od 15 maja 2024 r. jedynym właściwym narzędziem do zgłaszania lotów BSP jest aplikacja DroneTower.
Oznacza to, że:
- nie zgłasza się lotów „telefonicznie”,
- nie zgłasza się lotów mailowo,
- nie wystarczy samo sprawdzenie mapy.
Aplikacja DroneTower – narzędzie operacyjne, nie mapa „czy mogę latać”
DroneTower to aplikacja operacyjna, a nie informacyjna. Jej celem jest komunikacja pilota BSP z systemem zarządzania ruchem lotniczym.
Co umożliwia DroneTower?
- analizę stref geograficznych BSP,
- zgłoszenie miejsca startu i planowanego czasu lotu,
- niewerbalną komunikację z ATS (FIS, TWR, MIL TWR),
- obsługę sytuacji awaryjnych.
Ograniczenia, o których trzeba wiedzieć
- aplikacja pokazuje strefy maksymalnie 3 godziny do przodu,
- nie zastępuje analizy AUP i NOTAM,
- nie informuje o obiektach chronionych na ziemi.
Komunikat „LĄDUJ NATYCHMIAST”
Jeśli w aplikacji pojawi się komunikat o konieczności natychmiastowego lądowania, pilot BSP ma obowiązek bezwzględnie przerwać lot. Brak reakcji może skutkować realnym zagrożeniem dla statków załogowych.
DroneTower a strefy No Fly Zone (NFZ) – częsty błąd pilotów
Jednym z najczęstszych nieporozumień jest utożsamianie stref geograficznych PAŻP ze strefami No Fly Zone (NFZ).
Fakty są następujące:
- DroneTower nie pokazuje stref NFZ,
- strefy NFZ są narzucane przez producentów dronów,
- PAŻP nie ma wpływu na blokady startu w oprogramowaniu BSP.
Jeżeli dron nie chce wystartować, mimo „zielonej” mapy – problem leży po stronie producenta, a nie przepisów lotniczych.
Strefy geograficzne a obiekty i tereny chronione
To jeden z najważniejszych i najczęściej ignorowanych tematów.
Aplikacje DroneTower i DroneMap:
- analizują wyłącznie przestrzeń powietrzną,
- nie uwzględniają przepisów dotyczących ochrony obiektów naziemnych.
W praktyce oznacza to, że:
- lot może być dozwolony z punktu widzenia PAŻP,
- ale jednocześnie zakazany z innych przepisów prawa.
W Polsce kwestie te reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2003 r. dotyczące obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa i obronności państwa.
Nie wszystkie takie obiekty są oznaczone na mapach publicznych.
Inne systemy PAŻP, które powinien znać pilot BSP
DroneMap
DroneMap pozwala analizować przestrzeń powietrzną zgodnie z aktualnym planem AUP, bez ograniczenia do 3 godzin.
CheckIn
CheckIn – narzędzie zapasowe, historycznie używane przy awariach DroneTower (obecnie nieaktywne).
KSID
KSID – centralny system administracyjny BSP dostępny na drony.gov.pl.
Skąd biorą się strefy geograficzne BSP?
Kolorowe wielokąty i okręgi widoczne w aplikacjach PAŻP są generowane na podstawie oficjalnych źródeł danych lotniczych:
- AIP – publikacja stałych i elastycznych stref,
- AUP – plan zajętości przestrzeni na dany dzień,
- NOTAM – depesze operacyjne,
- zbiór informacji o strefach geograficznych.
To te źródła decydują o tym, co i kiedy widzisz w DroneTower i DroneMap.
Podsumowanie – co naprawdę musi wiedzieć pilot drona
Pilot BSP w Polsce powinien rozumieć, że:
- pierwszeństwo drogi w powietrzu to nie teoria, lecz realne zasady bezpieczeństwa,
- zgłoszenie lotu dronem jest obowiązkiem prawnym,
- DroneTower to narzędzie operacyjne, a nie „zgoda na latanie”,
- zielona mapa nie zwalnia z odpowiedzialności,
- to pilot BSP odpowiada za cały lot – od planowania po lądowanie.
Musisz być zalogowany, aby dodać komentarz.