Od 1 stycznia 2026 r. zacznie obowiązywać istotne zwolnienie (odstępstwo) z części przepisów prawa europejskiego dotyczących operacji dronowych wykonywanych w interesie publicznym. Zwolnienie zostało wprowadzone decyzją Prezesa Urząd Lotnictwa Cywilnego nr LBSP.503.1.2025.ULC.1 i będzie obowiązywać przez 8 miesięcy – do 1 sierpnia 2026 r.
To jedna z najważniejszych decyzji regulacyjnych dotyczących dronów w ostatnich latach – realnie zmieniająca sposób, w jaki służby publiczne, administracja, uczelnie oraz podmioty działające na ich rzecz mogą prowadzić operacje w ramach STS-01 i STS-02.
Poniżej przedstawiam kompleksową analizę treści zwolnienia, jego zakresu, ograniczeń oraz praktycznych konsekwencji.
Czym jest to zwolnienie i czego dotyczy?
Decyzja Prezesa ULC wprowadza czasowe odstępstwo od wybranych wymogów scenariuszy europejskich STS-01 oraz STS-02 w kategorii szczególnej.
Najważniejsze elementy zwolnienia to:
- brak obowiązku zapewniania kontrolowanego obszaru naziemnego (KON),
- brak obowiązku używania dronów klasy C5 (STS-01) i C6 (STS-02),
- a w konsekwencji również brak wymogu posiadania aktywnego systemu Remote ID, wynikającego z tych klas.
Jednocześnie należy jasno podkreślić:
Zwolnienie NIE znosi pozostałych wymagań kategorii szczególnej i STS-01/02.
W mocy pozostają m.in.:
- obowiązek posiadania uprawnień STS-01 lub STS-02 przez pilotów,
- pełne obowiązki operatora wynikające z UAS.SPEC.050,
- instrukcja operacyjna, procedury, rejestry personelu, sprzętu, przeglądów i operacji,
- analiza ryzyka oraz planowanie operacji.
Jakich podmiotów dotyczy zwolnienie?
Zakres podmiotowy zwolnienia jest bardzo szeroki i obejmuje:
- Organy administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego, wraz z podległymi:
- jednostkami organizacyjnymi,
- służbami,
- strażami i inspekcjami,
w szczególności odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i porządek publiczny, obronność, ochronę granicy państwowej, ochronę przeciwpożarową, ratownictwo oraz zarządzanie kryzysowe.
- Operatorów infrastruktury krytycznej (energetyka, transport, telekomunikacja, infrastruktura wodna itd.).
- Państwowe osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, a także podmioty wykonujące zadania z zakresu ochrony:
- życia,
- zdrowia,
- mienia,
- środowiska, w tym organizacje pozarządowe i formacje ochotnicze, którym zadania te powierzono na podstawie przepisów odrębnych (m.in. OSP, GOPR, WOPR).
- Podmioty wykonujące operacje BSP na podstawie umowy, porozumienia lub zlecenia zawartego z podmiotami wskazanymi powyżej.
- Uczelnie i podmioty systemu szkolnictwa wyższego i nauki, finansowane ze środków publicznych lub realizujące projekty na zlecenie sektora publicznego – w zakresie niezbędnym do realizacji tych projektów badawczych.
Kluczowy zapis dla rynku komercyjnego
Szczególnie istotny jest punkt dotyczący podwykonawców. Oznacza on, że prywatne firmy mogą korzystać ze zwolnienia, jeżeli realizują operacje na podstawie umowy lub zlecenia dla podmiotów sektora publicznego objętych decyzją.
To realnie otwiera możliwość legalnych operacji bez C5/C6 i KON również dla firm wykonujących:
- inspekcje,
- monitoring,
- nadzór,
- wsparcie operacyjne służb.
Zakres zwolnienia w STS-01
W ramach STS-01 zwolnienie obejmuje m.in.:
- wymogi dotyczące kontrolowanego obszaru naziemnego (KON),
- obowiązek używania drona klasy C5,
- obowiązek posiadania RID,
- obowiązki związane z wyznaczaniem i utrzymywaniem KON oraz bufora ryzyka naziemnego,
- deklarację i etykietę klasy C5.
W skrócie:
Operacje STS-01 mogą być realizowane bez drona C5, bez RID i bez KON, przy zachowaniu pozostałych zasad bezpieczeństwa.
Zakres zwolnienia w STS-02
W STS-02 zakres zwolnienia jest jeszcze szerszy. Obejmuje m.in.:
- brak obowiązku stosowania KON,
- brak obowiązku używania drona klasy C6 i RID,
- zniesienie części wymogów dotyczących obserwatorów przestrzeni powietrznej w BVLOS,
- brak obowiązku stosowania geocage wynikającego z klasy C6,
- ograniczenia dotyczące przekazywania kontroli między stacjami kierowania.
To oznacza znaczne uproszczenie operacji BVLOS realizowanych w interesie publicznym – przy zachowaniu odpowiedzialności operatora za bezpieczeństwo.
Warunki techniczne i operacyjne
Zwolnienie:
- dotyczy wyłącznie BSP będących produktami seryjnymi,
- nie obejmuje dronów własnej konstrukcji,
- wymaga prowadzenia operacji z zachowaniem bezpiecznej odległości, ustalanej na podstawie:
- warunków meteorologicznych,
- otoczenia i przeszkód,
- rodzaju BSP,
- kwalifikacji pilota.
Bezpieczna odległość ma zastąpić formalny KON – ale nadal musi być realnie uzasadniona i udokumentowanaanalizą ryzyka.
Okres obowiązywania i podstawa prawna
Zwolnienie obowiązuje:
- od 1.01.2026 r.
- do 1.08.2026 r.
Podstawą prawną jest art. 71 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1139, umożliwiający państwom członkowskim wprowadzanie czasowych odstępstw w sytuacjach pilnych potrzeb operacyjnych – przy zachowaniu bezpieczeństwa i ograniczeniu wpływu na rynek.
Dlaczego wprowadzono to zwolnienie?
Decyzja została uzasadniona:
- trwającą wojną za wschodnią granicą Polski,
- działaniami hybrydowymi i dywersyjnymi,
- zagrożeniami dla infrastruktury krytycznej, energetycznej, transportowej i telekomunikacyjnej.
Celem jest umożliwienie szybkiego, elastycznego i skutecznego wykorzystania dronów do:
- monitoringu,
- nadzoru,
- inspekcji,
- reagowania kryzysowego,
bez barier formalnych, które w standardowej formie prawa UE znacząco to utrudniają.
Podsumowanie
To zwolnienie:
- realnie upraszcza operacje STS-01 i STS-02 w interesie publicznym,
- otwiera drogę dla firm komercyjnych działających jako podwykonawcy,
- nie znosi odpowiedzialności operatora ani wymagań bezpieczeństwa,
- ma charakter czasowy, ale może wyznaczać kierunek przyszłych zmian.
Link do odstępstwa: https://bip.ulc.gov.pl/images/pliki/DECYZJA_zwolnienie_dla_sektora_publicznego.pdf
Jeżeli chcesz:
- sprawdzić, czy Twoje operacje kwalifikują się do tego zwolnienia,
- przygotować dokumentację i procedury zgodnie z nowymi zasadami,
- bezpiecznie wdrożyć STS-01 lub STS-02 w praktyce,
👉 zapraszam do kontaktu.
