Kategoria otwarta (OPEN) to podstawowa i najczęściej wykorzystywana forma wykonywania lotów dronem w Unii Europejskiej. To właśnie w tej kategorii realizowana jest większość lotów rekreacyjnych i komercyjnych – od nagrań wideo, przez fotografię, po proste inspekcje techniczne.
Choć uznawana jest za kategorię niskiego ryzyka, w praktyce obowiązują w niej konkretne zasady, limity i obowiązki, których nieznajomość może skutkować nielegalnym lotem.
Poniżej znajdziesz kompletny, aktualny i czytelny opis zasad lotów dronem w kategorii otwartej, przygotowany z myślą zarówno o początkujących pilotach, jak i osobach planujących rozwój w kierunku egzaminu A2.
Czym jest kategoria otwarta (OPEN)?
Operacje w kategorii otwartej to loty:
- o niskim poziomie ryzyka,
- wykonywane w zasięgu widoczności wzrokowej (VLOS),
- realizowane bez konieczności uzyskiwania indywidualnej zgody Prezesa ULC,
- objęte jasno określonymi ograniczeniami technicznymi i przestrzennymi.
Kategoria otwarta nie jest „wolną amerykanką”. Jeżeli choć jeden z warunków OPEN nie jest spełniony (np. lot BVLOS, lot nad zgromadzeniem osób, zrzuty, zbyt duża masa drona), operacja nie może być wykonana w tej kategorii.
Podstawowe zasady lotów w kategorii otwartej
Każdy lot dronem w kategorii OPEN musi spełniać następujące warunki:
- maksymalna wysokość lotu: 120 m AGL (od najbliższego punktu terenu),
- maksymalna masa startowa drona: do 25 kg,
- lot wyłącznie w trybie VLOS,
- brak przewozu materiałów niebezpiecznych,
- brak zrzutów przedmiotów,
- lot nie może stwarzać zagrożenia dla osób, mienia ani innych użytkowników przestrzeni powietrznej.
Każdy lot należy zgłosić w aplikacji DroneTower po wcześniejszym sprawdzeniu aktualnych stref geograficznych.
Podkategorie A1, A2 i A3 – klucz do legalnego lotu
Kategoria otwarta dzieli się na trzy podkategorie: A1, A2 i A3. Podział ten określa, jak blisko ludzi i zabudowy można latać dronem.
Podkategoria A1 – loty najbliżej ludzi
A1 dopuszcza:
- przeloty nad osobami postronnymi (incydentalnie),
- zakaz lotów nad zgromadzeniami osób.
Podkategoria A1 dotyczy głównie:
- bardzo lekkich dronów,
- dronów klas C0 i C1.
W praktyce oznacza to, że pilot musi minimalizować czas przelotu nad osobami i zawsze brać pod uwagę ryzyko.
Podkategoria A2 – większa odpowiedzialność pilota
W A2:
- nie wolno latać nad osobami ani zgromadzeniami osób,
- należy zachować minimalną odległość poziomą:
- 30 m,
- 5 m, jeżeli dron posiada aktywny tryb ograniczający prędkość.
Podkategoria A2:
- dotyczy głównie dronów klasy C2,
- wymaga dodatkowych kompetencji pilota,
- jest często wykorzystywana w lotach półmiejskich i komercyjnych.
Podkategoria A3 – loty z dala od ludzi
A3 to najbardziej restrykcyjna część kategorii otwartej:
- zakaz lotów nad osobami i zgromadzeniami,
- minimum 150 m od terenów:
- zabudowanych,
- przemysłowych,
- rekreacyjnych.
W praktyce A3 oznacza loty:
- poza miastami,
- na terenach otwartych,
- tam, gdzie ryzyko dla osób trzecich jest minimalne.
Jakimi dronami można latać w kategorii otwartej?
Aby lot był legalny w kategorii OPEN, dron musi:
- spełniać wymagania rozporządzenia (UE) 2019/947,
- należeć do jednej z klas C (C0–C4) lub być dronem zbudowanym do użytku własnego,
- mieć maksymalną masę startową poniżej 25 kg.
Klasa drona wpływa bezpośrednio na:
- możliwą podkategorię lotu (A1, A2 lub A3),
- wymagane kompetencje pilota,
- dopuszczalne odległości od ludzi.
Rejestracja operatora drona – kiedy jest obowiązkowa?
Operator BSP to podmiot odpowiedzialny za system bezzałogowy, a niekoniecznie osoba sterująca dronem. Może nim być osoba prywatna, firma lub instytucja.
Rejestracja operatora jest obowiązkowa, gdy:
- dron waży 250 g lub więcej, lub
- dron (niezależnie od masy) posiada kamerę lub czujnik zbierający dane osobowe.
Rejestracji dokonuje się bezpłatnie na stronie drony.gov.pl. Po jej zakończeniu operator otrzymuje unikalny numer identyfikacyjny, który musi zostać umieszczony na każdym dronie objętym obowiązkiem rejestracji.
WAŻNE: Operator nie musi być pilotem. Odpowiada jednak za organizację i zgodność lotów z przepisami.
Kiedy rejestracja operatora NIE jest wymagana?
Rejestracja nie jest konieczna, gdy:
- używany jest dron-zabawka w rozumieniu przepisów,
- dron waży mniej niż 250 g,
- dron nie posiada kamery i nie przekracza energii kinetycznej 80 J.
Kompetencje pilota w kategorii otwartej
Minimalny wiek pilota to 14 lat.
Drony < 250 g
- formalnie wystarcza znajomość instrukcji obsługi,
- pilot nadal ponosi pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo lotu.
Drony > 250 g
- wymagane jest bezpłatne szkolenie online,
- konieczne jest zdanie egzaminu teoretycznego A1/A3.
Uprawnienia A1/A3:
- nie znoszą ograniczeń przestrzennych,
- nie dają dowolności lotów w miastach,
- nie zastępują sprawdzenia stref.
Kompetencje A2
Uzyskanie kompetencji A2:
- umożliwia loty bliżej ludzi,
- jest wymagane dla wielu operacji komercyjnych,
- znacząco rozszerza możliwości operacyjne pilota.
Przestrzeń powietrzna i strefy – najczęstsze błędy pilotów
Każdy lot w kategorii otwartej musi być poprzedzony analizą przestrzeni powietrznej w aplikacji DroneTower.
Najważniejsze ograniczenia:
- zakaz lotów w strefach DRA-RL CTR < 1 km,
- ograniczenia wysokościowe w strefach DRA-RM i DRA-RH CTR,
- różne limity wysokości w zależności od odległości od lotniska,
- w niektórych strefach wymagane kompetencje A2, nawet przy lekkim dronie.
Brak odpowiednich kompetencji = brak możliwości legalnego lotu.
Podstawy prawne lotów w kategorii otwartej
Zasady kategorii OPEN wynikają z:
- ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2019/947 z dnia 24 maja 2019 r. (wersja skonsolidowana z dnia 4 kwietnia 2022 r. ) w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych;
- ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) 2019/945 z dnia 12 marca 2019 r. (wersja skonsolidowana z dnia 9 sierpnia 2020 r.) w sprawie bezzałogowych systemów powietrznych oraz operatorów bezzałogowych systemów powietrznych z państw trzecich;
- Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 2110 z 2024 r. poz. 731 i 1222 oraz z 2025 r. poz. 31 i 179).
- Ustawa z dnia 8 grudnia 2006 r. o Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1272 oraz z 2025 r. poz. 179)
- Wytyczne nr 7/2024 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie sposobów wykonywania operacji przy użyciu systemów bezzałogowych statków powietrznych w związku z wejściem w życie przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2019/947 z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych.
- Wytyczne nr 4/2025 Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia 21 lutego 2025 r. w sprawie wyznaczania stref geograficznych dla systemów bezzałogowych statków powietrznych.
Podsumowanie – dla kogo jest kategoria otwarta?
Kategoria otwarta to:
- najlepszy punkt startowy dla początkujących pilotów,
- solidna podstawa do lotów rekreacyjnych i komercyjnych,
- kategoria wymagająca wiedzy, planowania i świadomości odpowiedzialności.
Znajomość zasad A1, A2 i A3 to absolutna podstawa legalnego latania dronem. Jeśli planujesz rozwój, loty bliżej ludzi lub bardziej złożone operacje – kolejnym krokiem jest egzamin A2 i pogłębienie kompetencji pilota.
Jeżeli masz wątpliwości, czy dany lot mieści się w kategorii otwartej, lepiej sprawdzić to przed startem niż tłumaczyć się po lądowaniu.
